sobota, 21 września 2013

Kobiece - męskie


O chłopczycach słyszeli chyba wszyscy. O powieści Victor Margueritte’a La Garçonne wydanej po raz pierwszy w 1922 roku także. Wiadomo lata 20. to chłopczyce, a wcześniej była pierwsza wojna światowa, która sytuację kobiet przewróciła do góry nogami. Poniżej możecie zobaczyć prezentowane na wystawie Elegancja - Francja. Z historii mody XX wieku: okładkę francuskiego pisma le Sourire (Uśmiech) oraz wełanianą suknię z lat 20.
 
 (fot. autor)
 
(fot. Maciej Kaczyński, Centrum Kultury Zamek w Poznaniu)
Teoretycznie wszystko pasuje i wszystko się zgadza. Teoretycznie. Trudno bowiem wyobrazić sobie, że jedynie te cztery lata wojny zmieniły dosłownie wszystko, w tym postrzeganie płci. Oczywiście ten czas był istotnym katalizatorem zmian, jednak pewne procesy zaczęły się jeszcze przed wojną. Chciałbym pokazać Wam dwie grafiki, które świetnie to zjawisko pokazują. Obydwie są autorstwa Bernarda Boutet de Monvela i pochodzą z 1913 roku. Jedna z nich opublikowana była w Journal des Dames et des Modes Costumes Parisiens (Pochoir N°121), druga w Gazette du Bon Ton (No 5, Mars 1913; Pl. III).
 
(fot. autor)

Prezentują one dwie pary damsko-męskie. Nie jest to jednak takie oczywiste w pierwszej chwili. Co ciekawe, ich podpisy nie odwołują się do konkretnych firm czy projektantów. O ile grafikę przedstawiającą parę widzianą od tyłu możemy mimo wszystko potraktować jako prezentację czegoś, co jest modne, o tyle kobieta we fraku to raczej rodzaj fantazji, ilustracji. Tak, tak, wiem, że jako żywo przypomina to słynną scenę z filmu Maroko z Marleną Dietrich.
(fot. tutaj)
Ale zważcie na to, że obraz ten pochodzi z 1930 roku, a grafika – przypomnę – z 1913. Jak widać zatem wyraźnie proces zmiany postrzegania kobiet i ich możliwości ubierania się „po męsku” to dosłownie proces, a nie coś dziejącego się tak ot, w czasie kilku lat. Zanim w ogóle ktoś taką grafikę stworzył, też już pojawiały się drobne lub większe zmiany, np. krawaty noszone przez kobiety do białych bluzek już na przełomie XIX i XX wieku.
Mało tego, pojawienie się Marleny Dietrich we fraku także nie spowodowało, że kobiety w męskim ubraniu były powszechnie akceptowane. Przypominam, że damski smoking, jeśli już zostajemy w wieczorowym klimacie, został zaprojektowany przez Yves Saint Laurenta dopiero pod koniec lat 60., ale to już inna historia.Podobnie jak spodnie w damskich szafach.

Żeby mi nie umknęło, to co najważniejsze. Chciałbym Was trochę wyczulić na takie właśnie patrzenie na zmiany mody; żebyście dostrzegali cały proces, a nie tylko jednostkowe zmiany. Wierzcie mi, daje to sporo radości i satysfakcji, czego Wam życzę.

2 komentarze:

  1. Myślę, że na ten temat można sięgnąć i wcześniej chociażby do XVIII wieku.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli chodzi o inspiracje męską garderobą w kobiecej szafie to tak :) Ja nie chciałem aż tak daleko się cofać, ale oczywiście to tylko potwierdza, że trzeba patrzeć na cały proces, a nie tylko na wycinek historii.

      Usuń